Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

“Ăn giả bữa”

Hỏi: Sau khi ốm khỏi bệnh, thường ăn ngon miệng và ăn được nhiều – dân gian gọi là “ăn giả bữa” lúc này ăn nhiều có được không, và có cần ăn kiêng khem gì không?
Đáp: “Ăn giả bữa” là để bù lại những ngày bị bệnh không ăn được. Lúc này cần phải ăn uống bồi dưỡng để bù lại những tổn hao về dinh dưỡng trong thời gian mắc bệnh. Thức ăn cần có chất lượng và thơm ngon kích thích sự thèm ăn, phải là thứ dễ tiêu hóa để nương nhẹ chức năng ruột vừa bị rối loạn xong.
Để bồi dưỡng cơ thể, cần có những thức ăn giàu chất đạm (prôtein), đặc biệt chất đạm nguồn gốc động vật (thịt, cá, trứng…). Trong thời gian ốm lâu, các tổ chức tế bào bi hủy hoại nhiều, nay tới giai đoạn hồi phục, thăng bằng chất đạm trước kia âm tính, nay trở lại dương tính nếu như khẩu phần ăn cung cấp đủ prôtein. Yêu cầu mỗi ngày 1,5g prôtein/kg thể trọng tối đa là 2g/kg thể trọng không nên vượt hơn vì sẽ khó tiêu hóa nổi.
Trên cơ sở số lượng prôtein cần thiết nói trên sẽ tính tỷ lệ các chất dinh dưỡng khác theo tỷ lệ (prôtein, lipit, gluxit), cân đối sinh lý: 1 : 0,7 : 5. Thí dụ người nặng 50kg thì các chất cần là:
Prôtein: 75g/ngày (100g thịt nạc cung cấp gần 20g)
Lipit: 25g/ngày (chú ý chất béo thực vật: Lạc, vừng…)
Gluxit (đường – bột): 375g/ngày.
Tổng số nhiệt lượng do 3 chất cung cấp vào khoảng 2250 calo (số lượng calo chưa quan trọng vì trong giai đoạn này chưa lao động). Nên chia ra làm 3-4 lần ăn trong ngày để sự hấp thụ của cơ thể được nhiều hơn…
Chế độ ăn uống bồi dưỡng này cần phải dùng trong nhiều tuần lễ, ít nhất cũng phải 15 ngày, cơ thể người ốm mới khỏi mới có khả năng hấp thụ, sử dụng và dự trữ.
Ngoài các chất sinh năng lượng thì các vitamin và các chất khoáng cũng cần cung cấp gấp đôi lúc bình thường, tăng cường ăn rau tươi, hoa quả tươi. Cần kiêng không ăn những thức ăn ôi, ươn và thịt nhiều bì, mỡ, gân, sụn. Không ăn các món quay rán nhiều mỡ, chín quá kỹ, lâu tiêu. Không ăn những thứ dễ nhiễm trùng như tiết canh, lòng lợn, rau sống… không uống rượu, cà phê, nước trà đặc.
Viêm loét dạ dày và hành tá tràng
Hỏi: Người bị bệnh loét dạ dày – hành tá tràng nên ăn uống như thế nào để vừa cung cấp được các chất dinh dưỡng cho cơ thể, vừa không gây tổn thương cho dạ dày?
Đáp: Ở nước ta loét dạ dày – tá tràng là một bệnh khá phổ biến. Khi ăn uống cần phải lưu ý vì trong khi dạ dày có tổn thương tại chỗ song hàng ngày vẫn phải liên tục làm nhiệm vụ “hậu cần” cho cơ thể có đủ các chất dinh dưỡng. Chế độ ăn kiêng khem nhiều hay ít, chặt chẽ hay tương đối là tùy theo mức độ bệnh và do thầy thuốc điều trị theo dõi hướng dẫn cụ thể.
Nói chung, chế độ ăn trong bệnh viêm loét dạ dày – hành tá tràng là nhằm mục đích cung cấp cho cơ thể đủ chất dinh dưỡng, song lại hạn chế hoặc loại bỏ được những kích thích có hại, bảo vệ dạ dày, giúp các tổn thương mau lành.
Trong nhân dân có kinh nghiệm cho người bệnh loét dạ dày – tá tràng ăn cơm nếp nấu hơi nhão. Bởi cơm nếp dẻo hơn, mềm hơn nhiều nhựa cơm hơn tẻ, có tác dụng làm dịu đau (tỷ lệ giảm đau do dùng cơm nếp nhão là 75-80%) đối với những bệnh nhân mắc bệnh từ 3-6 năm. Với những người bệnh mạn tính thì cơm nếp ít có hiệu quả.
Ngoài việc ăn cơm nát, ăn chậm, nhai kỹ tùy theo mức độ bệnh, cần lưu ý mấy điểm sau:
Không ăn thức ăn nhiều xơ: Vì xơ dễ gây cọ xát vào chỗ loét kích thích viêm mạc dạ dày. Thí dụ không ăn các loại rau nhiều xơ thớ to, rau già, rau bánh tẻ. Không ăn gạo lứt, gạo giã dối, khoai sắn khô… Tránh ăn những thịt có nhiều gân sụn, thịt gia cầm, gia súc già, hoặc súc vật chăn nuôi kém vì có nhiều tổ chức liên kết khó tiêu, không ăn quả cả vỏ, hoặc quả khô.
Kiêng những thứ kích thích viêm mạc dạ dày như ớt, hạt tiêu, hành, tỏi, giấm, chanh… không hút thuốc lào, thuốc lá, không uống rượu. Không ăn các loại quả chua.
Không ăn uống quá nóng hoặc quá lạnh: Thứ quá lạnh gây phản xạ co bóp mạnh cơ dạ dày, thứ quá nóng dễ làm niêm mạc dạ dày xung huyết. Tốt nhất là ăn thức ăn ấm 30-440C. Không ăn, uống những thức ăn quá mặn hoặc quá ngọt.
Kiêng những thức ăn có nhiều mỡ khó tiêu: Các loại phủ tạng gia súc, gia cầm, các món rán nhiều mỡ, rán kỹ rán già bị bao bọc bởi lớp mỡ khó tiêu hóa làm “mệt” dạ dày. Nếu rán ở nhiệt độ cao thời gian kéo dài, từ mỡ có thể tạo ra acrôlêin là một chất gây độc và kích thích niêm mạc dạ dày rất mạnh.
Sữa là thức ăn lỏng rất tốt với người loét dạ dày, giàu dinh dưỡng và không có xơ. Sữa còn có khả năng trung hòa được một phần axit clohydric của dịch vị, chất béo của sữa (bơ) cũng làm giảm bài tiết dịch vị. Còn lactoza của sữa thì duy trì nhu động ruột không bị giảm.
Nếu chức năng tiêu hóa bình thường thì trong bữa ăn chỉ nên ăn từ 100-250ml nước canh. Nếu khát nước mồ hôi ra nhiều thì uống đủ nước không uống ngoài bữa ăn. Cần nghỉ ngơi và sinh hoạt điều độ. Khi đói cũng không nên ăn thật no. Buổi tối cần ăn nhẹ và cách giờ ngủ 3-4 giờ.

Updated: January 8, 2016 — 2:04 am
Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017