Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Bạch tạng

Hỏi: Bố mẹ đều mạnh khỏe, màu da sắc tóc như mọi người tại sao lại đẻ ra con trắng bệch mọi người gọi là “bệnh bạch tạng”?
Đáp: Da, tóc có chất sắc tố mêlanin. Nó là sắc tố có màu đen sinh tổng hợp được tạo thành từ một axit amin là tirôzin nhờ có men (enzim) tirôzinaza xúc tác. Trong da, tóc… nếu không có chất mêlanin, thì da trắng bệch (bạch tạng): tóc cũng trắng, mắt cũng không đen và thường có kèm rối loạn thị giác và sợ ánh sáng.
Bệnh bạch tạng là một bệnh chuyển hóa bẩm sinh do cơ thể không tự tổng hợp được chất sắc tố mêlanin. Bệnh này chưa có cách chữa. Ngoài màu da bất thường, đứa trẻ vẫn có thể phát triển bình thường như những đứa trẻ khác.
Nguyên nhân sâu xa là do đột biến xảy ra trong gen phụ trách tổng hợp enzim tirôzinaza – là men có nhiệm vụ xúc tác cho phản ứng hóa sinh chuyển tirôzin thành sắc tố mêlanin. Men này không có thì mêlanin không được hình thành, không có chất “nhuộm” màu cho da tóc…
Bệnh bạch tạng là do đột biến gen lặn. Khi gen bạch tạng chỉ được truyền từ một trong hai người là bố hoặc mẹ (do hai người phát triển bình thường nhưng có một người mang gen lặn bệnh lý của cha, ông…) thì các dấu hiệu bên ngoài của bệnh bạch tạng không xuất hiện – nguời con màu da sắc tóc vẫn bình thường nhưng mang gen lặn. Song nếu cả cha lẫn mẹ tuy bình thường về sắc hình nhưng đều mang gen lặn bạch tạng của tổ tiên truyền cho thì con của họ sinh ra ở dạng đồng hợp tử về gen lặn do đó thể hiện bệnh bạch tạng. Những gen lặn bạch tạng tồn tại dai dẳng trong dòng họ từ thế hệ này qua thế hệ khác, nếu họ lấy vợ lấy chồng không có gen lặn bệnh bạch tạng thì con cái đẻ ra không bị bệnh bạch tạng nhưng mang gen lặn bệnh lý. Trái lại nếu lấy phải vợ hoặc chồng cũng có gen lặn bạch tạng thì những cặp gen lặn bệnh lý tương đồng gặp gỡ nhau và dễ tạo sinh những đứa con bạch tạng.
Da bị lang trắng
Hỏi: Vì sao trên da có nhiều chỗ bị lang trắng và ngày càng lan rộng ra. Bệnh có ảnh hưởng gì tới sức khỏe và có thuốc chữa không?
Đáp: Bệnh lang trắng hay còn gọi bệnh bạch biến (Vitiligo) là do rối loạn sắc tố ở da. Ở nước ta chưa có con số thống kê, nhưng tỉ lệ người mắc cũng không phải ít. Theo báo chí nước ngoài thì trên thế giới có khoảng hơn 40 triệu người mắc bệnh này và nhiều nhất là ở ́n Độ, Braxin…
Đặc điểm của bệnh là có những vùng da bạc màu ranh giới rõ, hình tròn bầu dục hoặc loang lỗ do nhiều đám kết hợp lại với nhau và da xung quanh thường có một quầng sẫm màu hơn. Ở những chỗ này da chỉ lang trắng thôi, còn cấu trúc vẫn bình thường, không teo, không có vẩy, không gây cảm giác gì khó chịu. Không những da, mà lông ở các vùng này cũng bạc màu. Điều làm những người bệnh khổ tâm nhất và băn khoăn chữa chạy là ảnh hưởng đến thẩm mỹ, đặc biệt là lang trắng ở vùng mặt. Bệnh không ảnh hưởng gì tới sức khỏe toàn thân, trừ đôi khi ra nắng có thể hơi đỏ da và rát. Đây là loại bệnh tiến triển chậm hàng năm, có khi tự khỏi.
Cho đến nay, khoa học vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh lang trắng. Bởi vậy còn có nhiều ý kiến. Có thuyết cho rằng do rối loạn các tuyến nội tiết. Song cũng có những nhà y học lại cho là do rối loạn thần kinh Trung ương hoặc thần kinh giao cảm. Cũng có nhiều người cho rằng những yếu tố về tâm lý nhất là tình trạng căng thẳng (stress) cũng có ảnh hưởng rất lớn đến việc phát sinh và tiến triển của căn bệnh này.
Do căn nguyên bệnh chưa biết rõ ràng nên việc chữa bệnh còn ít kết quả. Thường người ta dùng malađinin (thuốc uống và thuốc mỡ) để kích thích sản xuất ra sắc tố da (mêlanin). Hoặc những loại thuốc gây cảm ứng với ánh sáng như một số loại thuốc của Liên Xô trước đây sản xuất: Beroxan, Ammifurin (chiết xuất từ cây Ammimajus), Psoralen (hoạt chất lấy từ cây Psoralea drupacea). Ngoài ra một số nước còn bào chế những loại kem bôi cùng màu với da để bôi lên các vết lang trắng, nếu điều trị bằng thuốc không khỏi.
Một bác sĩ của Cuba (Carlos Millares Cao) đã thông báo về một loại thuốc do ông điều chế từ rau thai tên là “Melagenina” chữa cho nhiều người bệnh có kết quả rất khả quan. Điển hình là một thanh niên người Braxin (tên là Valmir Fazolin) bị lang trắng tới 80% cơ thể, sau 2 năm rưỡi điều trị bằng thuốc “Melagenina” số vết lang trắng chỉ còn lại 8%.
Nhân dân ta từ xưa cũng đã có kinh nghiệm dùng hạt cây phá cố chỉ hay còn gọi là hạt đậu miêu (tên khoa học Psoralea corylifolia L – cùng loài với cây chế thuốc Psoralen đã nói ở trên). Hoạt chất của nó có tác dụng kích thích tạo các sắc tố mêlanin cho da. Hạt khô đem ngâm rượu với tỉ lệ 10% bôi lên vết lang trắng ngày một lần, thu được kết quả tốt trong một số trường hợp.

Updated: November 3, 2015 — 9:54 pm

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017