Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Bị ngã nhẹ nhưng đau gối dai dẳng

Hỏi: Chơi thể thao, bước hụt ngã nhẹ, đầu gối đau một thời gian rồi khỏi, đi đứng vẫn bình thường. Nhưng thỉnh thoảng lại đau, vì sao?
Đáp: Khớp gối là khớp lớn nhất trong cơ thể, có cấu tạo phức tạp và dễ trật khớp vì mặt trên tròn hình cầu, mặt dưới lại bằng hình đĩa. Trong khi đó khớp gối lại có chức năng chịu lực trong khi di chuyển rất lớn, luôn luôn phải đối đầu với các lực có khuynh hướng làm lệch mặt khớp ra ngoài. Trong thể thao phải chạy, nhảy, đá… kèm với tốc độ di chuyển quá nhanh, khớp gối phải chịu nhiều lực lớn có thể gây ra những tổn hại cho nó từ ít đến nhiều.
Khi khớp gối bị tổn thương ít rất dễ bị bỏ qua, hoặc chỉ xoa bóp chiếu lệ, vì vẫn đi đứng như bình thường nên nghĩ không có “sự cố” gì đáng kể. Chỉ khi nào đi nhanh hay chạy, nhảy, lên xuống thang gác… là lúc khớp gối phải chịu lực nhiều hơn thì đau mới xuất hiện. Trong trường hợp này các tổn thương thường là của sụn chêm và dây chằng. Với cách chữa thông thường ở nhà thường không có kết quả, cần phải đi khám chuyên khoa để thẩm định rõ nơi tổn thương và mức độ tổn thương để có cách chữa trị thích hợp.
Để phòng ngừa tổn thương cho khớp gối cần sử dụng nó sao cho vừa tăng cường lực cho các cơ, sức chịu đựng của gối, vừa giảm các lực bên ngoài. Với người trẻ cần uống nước đầy đủ, tránh ăn quá nhiều; cần chú ý các tư thế chịu lực có khuynh hướng làm lệch mặt khớp như nhảy đập trong cầu lông, vừa chạy vừa đá bóng… Trước khi chơi thể thao cần có những động tác khởi động khớp thích hợp.
Với người đứng tuổi từ 40-60 cần tập vận động khớp gối vừa sức, tránh chạy, nhảy kéo dài hàng giờ. Ở người già (trên 60 tuổi) cần tránh xoay gối khi đứng tập thể dục, tránh các động tác vận động khớp gối đột ngột, tránh ngồi xổm lâu, tránh béo phì. Tuy nhiên vẫn cần tập khớp gối hợp lý, từ từ và vừa sức.
Sán xơ mít
Hỏi: Người gầy sút, hay mệt mỏi, đau bụng lâm râm, thỉnh thoảng đi tiêu thấy có những đốt như xơ mít lẫn với phân, ngọ nguậy! Bệnh này có nguy hiểm không, cách chữa thế nào?
Đáp: Đó là bệnh sán dây, nhân dân gọi là “sán xơ mít”. Với người có thể mắc bệnh sán lợn (Toenia solium), nhưng hay mắc nhất là bệnh sán bò (toenia saginata). Sán dây sống ký sinh trong ruột con người, chỉ có một con hình dẹt, nhiều đốt và rất dài. Đốt đầu tiên là đầu sán dùng để bám vào nơi ký sinh. Đốt thứ hai là cổ không có bộ phận rõ rệt nhưng có tác dụng lớn đối với việc phát triển của sán (sán cổ dài ra trở thành những đốt chân). Từ đốt thứ ba trở đi có nhiệm vụ giống nhau, nhưng bộ phận phát triển khác nhau tùy theo đốt già hoặc non. Đốt sán trưởng thành có đủ bộ phận sinh dục đực và cái (lưỡng tính). Những đốt già ở cuối thân thường rụng ra ngoài theo phân. Trứng sán theo đốt sán ra ngoài gây ô nhiễm môi trường. Trâu bò, hoặc lợn là vật chủ trung gian (tùy theo loại sán) khi ăn phải trứng sán vào vận chuyển đến các cơ vân đặc biệt là cơ hoành và lưỡi, hình thành những nang ấu trùng kích thước 5-10 mm (ở thịt lợn dễ nhìn thấy hơn thịt bò – đó là “thịt lợn gạo”). Tiếp đó, người ăn phải ấu trùng sán còn sống nó sẽ phát triển trong ruột non người thành con sán dây trưởng thành có thể dài 3-5 mét với 700-1000 đốt (sán lợn), hoặc dài 5-10 mét với trên dưới 2000 đốt (nếu là sán bò).
Một số người mắc bệnh sán dây không thể hiện triệu chứng gì. Với một số người khác có thể hay đầy hơi, đau bụng lâm râm ở vùng thượng vị, táo bón hoặc đại tiện lỏng, gầy sút…
Người bệnh rất dễ nhận biết mình mắc bệnh sán dây vì thỉnh thoảng lại đi tiêu ra 4-5 đốt sán thành dây như xơ mít lẫn với phân (nếu là sán lợn) ngọ nguậy. Hoặc riêng lẽ từng đốt chui qua hậu môn tự rụng ra quần, giường, chiếu (nếu là sán bò) rất phiền toái.
Để phòng bệnh sán dây không nên ăn thịt trâu, bò, lợn chưa nấu chín.
Uống Niclosamit (có các biệt dược Cestocid, Devermine, Yomesan…) – người lớn và trẻ em trên 8 tuổi có thể dùng như người lớn vì thuốc rất ít độc. Buổi tối hôm trước chỉ ăn thức ăn nhẹ và lỏng. Sáng sớm hôm sau khi thức dậy không ăn gì và uống 2 viên thuốc (viên 500mg) sau 1 giờ uống thêm 2 viên nữa. Có thể nhai kỹ thuốc rồi nuốt, hoặc hòa tan với nước mà uống. Hai giờ sau khi uống lần cuối cùng mới được ăn uống bình thường, nhưng cần phải kiêng rượu. Nếu không bị táo bón không cần dùng thuốc tẩy. Nếu táo bón, tối hôm trước có thể dùng một liều thuốc tẩy muối.
Uống Praziquantel (có các biệt dược Livera, Biltricide, Pratez v.v…) – với người lớn chỉ cần uống 1 lần 10mg/kg trọng lượng cơ thể là tẩy sán có kết quả tốt. Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú không được dùng. Trẻ em tùy theo tuổi dùng thuốc theo liều lượng chỉ định của thầy thuốc.

Updated: December 26, 2015 — 2:08 am
Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017