Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Gai đôi cột sống

Hỏi: Đau lưng, tình cờ chụp X quang phát hiện ra bệnh gai đôi cột sống ở đốt L5. Nguyên nhân vì sao phát sinh gai đôi? Cách chữa thế nào?
Đáp: Gọi “gai đôi” (2 gai) cột sống là hàm ý có “gai một” – mà gai một mới là điều bình thường. Gai đôi tức là mẩu gai tách đôi không khép kín. Nguyên do như sau: Khi còn là bào thai, sụn đốt sống hình cánh cung lõm về phía sau. Đến tháng thứ 3 thai kỳ, hai đầu cánh cung giáp lại thành mẩu gai thoạt tiên tách đôi sau hợp nhất lại tạo nên lỗ ống sống cho tủy sống đi qua. Nhưng nếu sự phát triển có trục trặc do thiểu năng cốt hóa mẩu gai đốt sống ngừng lại, hình thể khi bào thai tồn tại mẩu gai không hợp nhất làm một mà vẫn tách đôi, sẽ tạo thành gai đôi cột sống. Gai đôi thường gặp ở đoạn sống thắt lưng – cũng là nơi hai nửa mẩu gai ghép lại chậm so với các đốt sống phía trên. Bình thường sự cốt hóa mẩu gai ở đoạn sống này cũng chỉ hoàn thiện khi cơ thể trên 10 tuổi.
Trẻ nhỏ mà mắc bệnh gai đôi là rất nguy hiểm, vì nơi hở thường lớn có thể gây ra thoát vị màng tủy hoặc tủy màng tủy nguy kịch. Với người trưởng thành bệnh này lại thường lành tính, y học gọi là “gai đôi thể ẩn”. Hầu hết là gai đôi đốt sống thắt lưng 5 (L5), hoặc đốt sống cùng 1 (S1), ít khi ở cả 2 đốt sống. Người bị gai đôi cột sống khá nhiều, có tài liệu nêu tới 10-25% dân số. Đại đa số những trường hợp này là dị dạng nhỏ, mẩu gai tuy không khép kín nhưng đường tách đôi rất hẹp, không gây thoát vị các thành phần của tủy sống nên không có biểu hiện rối loạn thần kinh, vận động, chỉ do tình cờ chụp X quang mà phát hiện được. Cũng có một số ít trường hợp bệnh nhân thấy đau vùng cột sống (đau lưng) khi đi khám bệnh thì phát hiện ra.
Bệnh gai đôi cột sống ở người lớn (thể ẩn) không có biến chứng nguy hiểm. Cần thường xuyên tập thể dục, vận động nhẹ nhàng và xoa bóp thường xuyên. Nếu vẫn đau lưng nhiều thì đi khám ở bệnh viện, song cách điều trị chủ yếu vẫn là nội khoa, lý liệu pháp.
Ăn mặn có hại không?
Hỏi: Nhiều người hay ăn mặn. Thức ăn, người này cho là vừa, nhưng người khác lại chê nhạt. Vậy ăn mặn quá có hại gì không?
Đáp: Người khỏe mạnh ăn trung bình 10-15g muối NaCl/ngày, trong đó thức ăn thiên nhiên đã chứa sẵn 3-5g muối, còn lại là mắm muối cho thêm vào thức ăn khi nấu nướng.
Nhà khoa học Bunge đã làm thí nghiệm trên bản thân chứng minh không cần ăn thêm muối vẫn khỏe mạnh. Như vậy là loài người có thói quen ăn nhiều muối hơn nhu cầu cần thiết của cơ thể mình. Nhưng người hay ăn mặn lại càng dùng nhiều muối hơn nữa. Nhưng nếu chỉ ăn lượng muối vừa đủ nhu cầu cơ thể (hầu như không cho thêm mắm muối vào thức ăn) ta sẽ cảm thấy rất khó chịu vì món ăn quá nhạt miệng.
Kể cả những người ăn nhạt vẫn là ăn thừa muối. Song muối ăn (NaCl) rất dễ được cơ thể đào thải – nói chung người khỏe không bệnh tật, ăn muối như vậy cũng không có hại gì vì hàng ngày cơ thể thải 95% muối thừa theo đường nước tiểu, và thải một ít theo đường mồ hôi, phân.
Trong cơ thể, muối NaCl tham gia duy trì trên 80% nồng độ đẳng trương của huyết tương và gian bào. Natri rất quan trọng trong việc đảm bảo tính kích thích của tim và bắp thịt, nó đổi chỗ cho kali ở trong tế bào để tạo ra điện thế mỗi khi tế bào bị kích thích. Khi hết kích thích natri lại trở về khu vực ngoài tế bào như cũ.
Khi ăn mặn ta thường khát nước vì nồng độ natri huyết cao sẽ kéo nước ở trong các tế bào ra ngoài gây nên cảm giác khát. Và thận phải cẩn trương làm việc để lọc thải muối đi. Nhiều nhà khoa học cho rằng ăn mặn quá không có lợi cho sức khỏe. Qua quan sát theo dõi ở những người ăn nhiều muối quá mức ở các nước khác nhau đều thấy ở đâu dân ăn muối quá nhiều thì ở đó huyết áp trung bình cao, số bệnh nhân huyết áp cao nhiều hơn. Lượng muối trong cơ thể nếu nhiều sẽ giữ lại nước trong người khiến tim phải làm việc vất vả để vận chuyển một khối lượng máu tăng lên, và làm mệt thận vì phải lọc bỏ nhiều muối thừa. Nếu tim yếu không chuyển được nhiều máu về thận để lọc muối, và thận bệnh không lọc được tốt thì cơ thể sẽ giữ nước lại gây phù. Bởi vậy với những bệnh nhân tim, hoặc thận, thầy thuốc hạn chế họ ăn muối.
Những người huyết áp cao có biến chứng tim phù nhiều, hoặc huyết áp cao ác tính do u tuyến thượng thận, hoặc cường thần kinh giao cảm và huyết áp cao ở người trẻ không tìm thấy nguyên nhân cũng cần hạn chế ăn muối. Những người hay dị ứng, nổi mày đay, eczema cũng không nên ăn mặn vì muối thừa nhiều gây tăng kích thích thần kinh ngoại vi, cơ thể tăng mẫn cảm với chất gây dị ứng.

Updated: January 1, 2016 — 11:29 am
Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017