Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Khi bị rét cóng

Hỏi: Vì sao những ngày rét nhiều, chân tay hay bị cóng cử động lóng ngóng khó khăn?
Đáp: Những ngày rét nhiệt độ môi trường xung quanh và nhiệt độ cơ thể có sự chênh lệch lớn; cơ thể ta chống lại bằng cách giảm truyền nhiệt (co mạch máu dưới da) và tăng sinh nhiệt. Muốn tăng sinh nhiệt thì phải tăng hoạt động của cơ bắp.
Có 3 cách tăng hoạt động:
Lao động chân tay để cơ bắp hoạt động nhiều.
“Run cơ”. Đó là những cơn co cơ nhỏ, ngắn và nó cũng sản sinh nhiều nhiệt giúp cơ thể chống với môi trường lạnh. Run lập cập thậm chí các cơ quanh miệng cũng run làm cho hai hàm răng liên tiếp va vào nhau. Run, mọi người đều dễ dàng quan sát thấy.
Có cơn âm thầm. Là một sự co cơ lặng lẽ không gây ra chuyển động, mọi người không nhìn thấy được – đó là “cóng”. Nhưng nếu lúc này nắn bắp cơ ta sẽ thấy nó rắn chắc hơn lúc bình thường, do đó cũng sinh ra nhiều nhiệt giúp cơ thể chống lạnh. Cóng là do tăng cường hệ thần kinh giao cảm và tăng bài tiết hoóc môn một số tuyến nội tiết gây co cơ một cách âm thầm, thuật ngữ y học gọi là “tăng trương lực cơ”. Chính sự co cơ lặng lẽ này làm cho cử động của da mặt, của ngón tay, ngón chân khó khăn hơn; dân gian gọi là “cóng”.
Để chống rét tốt ít bị cóng, khẩu phần ăn mùa đông cần tăng thêm calo. Đặc biệt cần tăng thêm chất béo (mỡ động vật, dầu thực vật) là những thực phẩm cung cấp nhiều nhiệt lượng. Ngoài ra có thể dùng những gia vị cay nóng như hạt tiêu, gừng, quế, tỏi… theo đông y là những thức ăn “nhiệt”. Cần tăng cường hoạt động lao động chân tay để cơ thể sản sinh nhiều nhiệt. Cần xoa xát da để làm giãn mạch máu đưa nhiều chất dinh dưỡng đến nuôi da.
Phát cước
Hỏi: Về mùa đông khi thời tiết rét buốt, các đầu ngón tay, ngón chân hay bị ngứa và hơi đau. Mọi người bảo đó là “phát cước”. Vì sao lại như vậy và cách phòng chống cước?
Đáp: Phát cước thường gặp ở nữ nhiều hơn là nam giới, một số nhà y học cho là do thể tạng. Những ngày giá rét nhiệt độ cơ thể và môi trường xung quanh có sự chênh lệch lớn, cơ thể mất nhiều nhiệt. Để hạn chế sự tỏa nhiệt, giữ cho nhiệt độ trong người được ổn định, cơ thể ta phản ứng bằng cách co mạch máu dưới da lại. Như vậy máu đến da ít, nhiệt lượng do máu tải đến da giảm đi, nhiệt của da giảm xuống, chênh lệch với môi trường cũng giảm do vậy hạn chế được sự mất nhiệt.
Nhưng do co mạch, lưu lượng máu đến da ít, các tế bào da nhận được ít chất dinh dưỡng hơn, trong khi nó lại phải chịu đựng nhiều hơn. Tế bào phản ứng lại bằng cách bài tiết ra một số chất gây giãn mạch, gây thoát nước ra ngoài, thành mạch da căng lên như sưng tấy làm cho hơi đau ngứa ở các đầu ngón chân, ngón tay.
Để tránh phát cước cần mặc quần áo đủ ấm và lưu ý giữ ấm chân tay (đi găng, bít tất), tăng cường vận động cơ thể. Có thể dùng cồn long não chà xát lên vị trí bị phát cước. Hoặc ngâm bàn tay, chân bị cước vào nước ấm và xoa bóp cho máu lưu thông.

Updated: December 6, 2015 — 3:01 pm
Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017