Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Ngủ mê và “bóng đè”

Hỏi: Có nhiều người thường bị ngủ mê có khi bị “bóng đè”, người như tỉnh nhưng không cử động được, muốn vùng dậy kêu lên mà không được. Tại sao?
Đáp: Ngủ mê hay còn gọi “giấc mộng”, “chiêm bao”… Nếu ngủ ngon giấc, ngủ say thì không có chuyện này. Khi ta ngủ vỏ não bị ức chế; song nếu có những điểm chưa ức chế hoàn toàn (sinh lý học gọi là “những điểm canh gác”) sẽ xuất hiện những giấc mơ. Hiện tượng ngủ mê thường xảy ra trong giai đoạn thiu thiu ngủ, khi mà ức chế đang khuyếch tán dần trên não hoặc xuất hiện khi sắp tỉnh là lúc ức chế trên vỏ não đang yếu đi.
Giấc mơ đẹp hoặc ác mộng nhiều khi xảy ra những cảnh tượng không thể tưởng tượng được và tưởng như không có sự liên quan nào với ta, nhưng thực ra đó chính là phản chiếu lại những hình ảnh của thế giới khách quan xung quanh mà ta đã tiếp nhận trong quá trình sống. Thậm chí có những hình ảnh từ xa xưa ta đã lãng quên nhưng trong giấc mơ vẫn được nhớ và “quay” lại những “thước phim” cũ không đầu, không cuối nhiều khi rất vô lý. Bởi vậy nhà khoa học Xetxênốp định nghĩa giấc mơ là “Một sự kết hợp chưa hề xảy ra giữa những hiện tượng đã xảy ra”.
Khi ta thức, mỗi ảnh hưởng của ngoại cảnh đều để lại dấu ấn trên vỏ não. Khi ngủ các dấu ấn này phản chiếu lại những việc đã qua đi và gây hưng phấn trên “những điểm canh gác”. Người ta đã nhận thấy rằng những người lọt lòng mẹ đã mù thì không hề có những giấc mơ về hình ảnh. Giấc mơ của họ có chăng chỉ là những hiện tượng về xúc giác, thính giác và cử động mà thôi. Vì vậy ai đó đem mê tín gắn vào giấc mơ là một sự gán ghép thô bạo.
Tiến sỹ y khoa Vaxili Kasatkin – một nhà tâm thần kinh, người nghiên cứu giấc mơ nổi tiếng ở Liên Xô cũ và trên thế giới đã viết cuốn sách “Lý thuyết về chiêm bao”. Ông đã thu thập, nghiên cứu và phân tích 41.000 giấc mơ và thống kê thấy: Giấc mơ có âm thanh chỉ khoảng 4%; những giấc mơ về vị giác 2,5%, về khứu giác 0,5%. Trong khi giấc mộng về thị giác gặp thường xuyên. Trong thực tế, sự nhạy cảm của vùng thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác của não giảm rất nhiều khi ngủ. Riêng vùng thị giác ngủ nông nhất, vẫn luôn thường trực. Chính nó phản ứng trước tiên với những tín hiệu mà cơ quan phân tích của não truyền tới khi ngủ hay nửa thức. Ví dụ: nếu người ngủ hít phải khói thuốc lá, anh ta sẽ mơ thấy những cảnh liên quan tới việc hút thuốc lá. Nếu một con chó sủa gần người ngủ, anh ta mơ thấy ngay về một con chó nào đấy. Tất cả những điều đó đã được xây dựng bằng thực nghiệm. Và chỉ xảy ra khi mùi vị và tiếng động vừa phải đủ kích thích các giác quan người ngủ nhưng không làm họ thức giấc.
“Bóng đè” (theo quan niệm dân gian”, cũng là một giấc mơ; chỉ có khác về mức độ, người ta xếp vào ác mộng. Người bị “bóng đè” có cảm giác nặng nề, tay chân tê dại không cử động được: có ấn tượng như bị người hoặc vật gì đó đè lên, trong trạng thái mơ màng gần như tỉnh mà không kêu lên được, không vùng dậy được. Sau ít phút trôi qua khi trở lại trạng thái tỉnh hẳn mới biết là vừa ngủ mê, có người sợ toát mồ hôi.
Những người cơ thể yếu: bệnh tim mạch, bệnh đường tiêu hóa, bệnh đường hô hấp, rối loạn thần kinh thực vật v.v… dễ có ngủ mê và “bóng đè” hơn những người khác.
Một trong những chủ đề mà tiến sĩ V. Kasatkin nghiên cứu là chẩn đoán bệnh dựa vào những giấc mơ. Ông cho rằng những giấc mộng, trong nhiều trường hợp báo trước cho chúng ta những căn bệnh sắp đe dọa. Theo nhà khoa học này, thì trong giấc ngủ sự chú ý của cơ thể hướng hầu như toàn bộ về nguồn kích thích bên trong. Đó chính là những kích thích thông báo cho cơ thể về tình trạng của nó. Cơ thể con người là một hệ thống sinh vật đặc biệt tinh vi và nhạy cảm. Người ta tưởng mình hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng cơ quan phân tích bên trong của cơ thể đã phát hiện một sự trục trặc nếu có và thông báo điều đó về não. Những người suy nhược thần kinh rất nhạy cảm với kích thích bên ngoài và bên trong, họ hay mơ những giấc mơ không lối thoát.
Để tránh ngủ mê và “bóng đè” cần tạo cho mình một giấc ngủ ngon, tư thế nằm thoải mái. Tránh gác tay lên ngực, nằm nghiêng đè lên tay hoặc đầu quá nghiêng vẹo… làm cản trở máu lưu thông và chèn ép các dây thần kinh. Khi nằm ngủ không để luồng ánh sáng hoặc bóng vật gì chiếu vào mặt. Nơi ngủ cần yên tĩnh, tránh ồn ào hoặc nhiều tiếng động mạnh, gió lùa… gây kích thích những phần vỏ não chưa ức chế.
Cần xây dựng một nếp sống, làm việc, nghỉ ngơi, sinh hoạt vui chơi lành mạnh và điều độ. Khi ăn no không nên đi ngủ ngay. Trước khi ngủ không hút nhiều thuốc lá, thuốc lào, không uống rượu, nước trà đặc, cà phê gây kích thích thần kinh.
Khi cơ thể mệt nhọc, hoặc buồn bực, suy nghĩ lo lắng thoái quá nên đi bách bộ dạo chơi khoảng 15 phút, tập thể dục nhẹ nhàng, hít thở sâu nhịp nhàng đều đặn; xoa bóp đầu (như kiểu gội đầu), thái dương, mặt 4-5 phút cho tâm trí thảnh thơi rồi mới đi ngủ.

Updated: December 19, 2015 — 11:50 am
Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017