Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Người già dễ gãy xương

Hỏi: Rất nhiều người già bi ngã hay gãy xương. Tại sao xương người già lại “ải” như cành cây khô vậy?
Đáp: Đúng là ở người già xương hay bị “giòn” do gánh nặng thời gian đè lên cuộc đời. Nói chung ở cả nam và nữ khối lượng xương đạt mức cao nhất vào những năm 30 của tuổi đời rồi bắt đầu giảm dần theo năm tháng (người ta tính mỗi năm giảm khoảng 1%). Ở nữ giới tốc độ này tăng lên trong vài năm sau thời kỳ mãn kinh làm xương mỏng và giòn đi. Nếu nghiện rượu hoặc thuốc lá càng đẩy nhanh quá trình thoái triển của xương, thuật ngữ y học gọi hiện tượng này là “sự loãng xương” hay “thưa xương” – tức là xương bị tiêu đi mất nhiều chất “xi măng” của nó như canxi, photpho để lại hình ảnh rỗ xương tăng dần. Hiện tượng này xảy ra rõ nhất ở các xương xốp như thân các đốt sống, phần trên xương đùi, xương dẹt của sọ. Nếu sự loãng xương xảy ra nhanh và quá rõ thì cần phải coi là loãng xương bệnh lý, nó làm cho xương nhẹ đi, dễ vỡ và dễ gãy. Khoảng 1/4 số người già trên 65 tuổi có loãng xương bệnh lý và nữ giới bị nhiều hơn nam gấp 3 lần.
Ngoài ra ở người già còn do suy giảm hệ cơ, dây chằng, thăng bằng… cũng tạo thuận lợi cho sự ngã gãy xương. Trong các xương thì chỗ yếu dễ gãy nhất là cổ xương đùi và hay dẫn đến tàn phế.
Những người già có bệnh lý loãng xương rõ cần phải đi khám bệnh và điều trị. Thầy thuốc sẽ cho điều trị từng đợt ngắn nội tiết tố (hooc môn) để kìm hãm hiện tượng tiêu xương. Đồng thời bù lại sự thiếu hụt canxi, photpho qua chế độ ăn hoặc dùng thuốc. Dùng nội tiết tố vỏ thượng thận thúc đẩy sự đồng hóa protein…
Với phụ nữ ở tuổi mãn kinh có thể dự phòng loãng xương bằng cách dùng thuốc canxi liều nhỏ (0,5g/ngày) và kết hợp với liều nhỏ fluo theo chỉ dẫn của thầy thuốc. Mặt khác, cần thường xuyên vận động thể lực vì sự hoạt động của cơ bắp kích thích sự đồng hóa của xương.
Người già hay bị viêm phổi
Hỏi: Nhiều người cao tuổi rất hay bị viêm phổi. Vậy nguyên nhân vì sao mà phổi người già lại yếu thế?
Đáp: Phổi biến đổi theo tuổi rất rõ, càng già phổi càng lão hóa – người ta gọi là “phổi người già”, và rất hay ho:
“Con trẻ u ơ chừng muốn dậy
Ông già húng hắng vẫn đương ho…”
Nguyên nhân như sau:
Ở người già các lông rung ở phế quản mất gần hết nên không có khả năng đẩy vi khuẩn bụi bẩn ra ngoài, do đó dễ bị viêm nhiễm.
Khớp xương lồng ngực thái hóa. Quan sát lâm sàng và X quang sẽ thấy biên độ di động lồng ngực giảm rõ; các xương sườn nằm ngang là chính. Cột sống bị còng và vẹo trên cơ sở giảm trương lực các cơ thân mình và loãng xương. Chỗ bám các xương sườn vào xương mỏ ác không còn mềm mại nữa mà đã cốt hóa sụn sườn. Các yếu tố trên làm cho “cái lồng xương” mất tính cơ động.
Các cơ hô hấp suy yếu. Sự giảm trương lực rất rõ ở cơ hoành, giảm trương lực các cơ gian sườn. Cơ hoành di động không được nhiều, vòm hoành bẹt ra.
Vách phế nang mao mạch trong phổi người già teo đi, mô tạo keo dần dần thay thế cho những mao mạch đã bị thưa đi, nhu mô phổi không đàn hồi tốt như tuổi tráng niên nữa. Bởi vậy vách phế nang mao mạch không còn cho không khí qua lại dễ dàng như xưa.
Qua các điều phân tích trên cho thấy biên độ động tác thở của người già là kém, nhất là kém về khả năng thở ra (vòm hoành ì bẹt ra, các xương sườn nằm ngang); khả năng không khí giảm sút, vi khuẩn dễ vào tận phế quản và phế nang. Mặt khác, sức đề kháng của cơ thể người già lại yếu nên càng dễ bị bệnh viêm phổi.
Để phòng bệnh, vào mùa lạnh, người già cần giữ cơ thể ấm, chú ý những khi thời tiết thay đổi (trời đang nóng chuyển sang rét, đi từ trong nhà ra ngoài trời lạnh…). Không chỉ mặc quần áo ấm mà phải lưu ý giữ ấm chân. Chân bị lạnh làm suy yếu toàn thân.
Bảo đảm không khí, thở sâu nhất là phương pháp thở bụng. Không thở bằng miệng khi độ ẩm không khí cao (sương mù, mưa phùn) khi bị viêm họng nên ngậm gừng, ô mai, viên bạc hà. Khi có dấu hiệu phổi bị viêm nhiễm thì phải dùng kháng sinh mạnh để chữa ngay.
Cần luyện tập chịu lạnh dần dần có phương pháp. Nên tập ngay từ khi còn chưa già là tốt nhất. Thể dục thể thao vừa sức và nâng cao dần. Luôn luôn tiếp xúc với thiên nhiên là phương pháp rèn luyện tốt nhất với người cao tuổi.
Về ăn uống: chú ý ăn, uống nóng. Không uống rượu, không hút thuốc lào, thuốc lá.

Updated: November 27, 2015 — 11:53 pm
Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017