Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Người già và bệnh tim mạch

Hỏi: Tim và mạch máu khi về già có những biến đổi gì làm cho dễ mắc bệnh?
Đáp: Nói chung khi cơ thể già đi thì các tổ chức và chức năng có những biến đổi đặc trưng. Xét về hệ tim mạch thì thấy những biến đổi sau làm tim, mạch máu người già dễ bị bệnh.
Với quả tim: Nó giảm dần dự trữ theo tuổi. Cơ tim có một sự thay đổi cấu trúc làm giảm hiệu suất có bóp của tim. Bản thân hệ điều khiển tự động của tim cũng có thay đổi làm cho số lần co bóp mỗi phút cũng giảm đi. Màng trong quả tim dày dần lên. Các động mạch vành (chuyên trách nuôi tim) giảm dần tính đàn hồi. Những thay đổi về cơ học của tim người già dẫn đến sự suy kém về chức năng. Lưu lượng máu của tim mỗi tâm thu và lưu lượng máu qua mạch vành mỗi phút đều giảm. Ngoài ra độ kháng của tim người già rắn chắc hơn, động mạch đón máu của tim cũng tăng độ kháng theo tuổi buộc tim phải lãng phí thêm năng lượng để hoạt động. Như vậy là hoạt động của tim theo sát bước tuổi già mà suy kém dần; các giới hạn dự trữ tối đa của tim cũng hạ thấp xuống dần. Vì vậy khi cần gắng sức, khi phải chống đỡ với bệnh tật thì tim người già dễ bị tổn thương.
Với mạch máu: Nói chung các mạch máu lớn giãn dần ra và rắn chắc thêm (xơ cứng) theo tuổi già. Xơ cứng là do các sợi tơ và sợi đàn hồi trong thành mạch bị thay thế dần bằng mô tạo keo rồi đóng vôi (các muối canxi). Điều này diễn ra ở cả mạch máu lớn và các tiểu động mạch. Các điều chỉnh phản xạ ở mạch máu cũng kém nhạy bén, kém chính xác dần. Tổng số lượng mao mạch hoạt động giảm bớt. Tất cả những biến đổi đó dẫn đến hậu quả tăng áp lực, tăng sức kháng ở hệ mạch máu làm máu lưu thông chậm đi dễ gây ra lắng mỡ và sinh cục máu đông trong chứng xơ vữa động mạch.
Đó là những biến đổi bất lợi khiến cho những người già dễ bị những bệnh tim mạch hơn so với người trẻ. Song cũng có thể làm chậm sự hóa già của tim mạch bằng sự rèn luyện có phương pháp, liệu pháp ăn uống thích hợp ngay từ khi tuổi chưa già.
Trúng gió độc
Hỏi: Có người nửa đêm về sáng, mở cửa ra ngoài đi tiểu tiện, tự nhiên ngã xuống ú ớ rồi bất tỉnh nhân sự! Người ta cho là “trúng gió độc”. Vì sao lại có gió độc như vậy, và cách phòng ngừa thế nào?
Đáp: Nghĩ như vậy là “oan” cho gió! “Gió độc”, “cảm gió”, “trúng phong”… đó chẳng qua là vì cơn gió tạo thành luồng như gió hút, gió lùa, tác động lên người, kích thích mạnh bề mặt da làm lạnh đột ngột tạo một phản xạ co mạch máu trong cơ thể người có bệnh huyết áp cao hoặc bệnh xơ vữa động mạch gây ra biến chứng chảy máu não. Với trạng thái đột ngột, tối nguy kịch như vậy trong dân gian thường gọi là “trúng gió độc”.
Ngoài trường hợp gió lùa, gió hút, những cơn gió gặp vào các thời điểm mà y học xét thấy có nhiều nguy cơ xảy ra tai biến mạch máu não là gió lạnh vào lúc nửa đêm về sáng, hoặc vào những tháng rét buốt, những đợt áp suất khí quyển dao động và tăng cao (cơn bão xa, gió mùa đông bắc tràn về…) tác động vào cơ thể người bệnh nói trên cũng dễ gây tai biến chảy máu não.
Người bị bệnh đi tiểu đêm dễ bị tai biến là vì đang nằm ngủ nay bỗng đứng dậy ngay, huyết áp hạ xuống (gọi là tụt huyết áp do tư thế đứng). Tiếp đó lại bị lạnh đột ngột do sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngoài trời và trong nhà, lại bị gió lùa ào tới (do mở cửa đi ra) và cộng thêm là sự mất nhiệt lớn của cơ thể theo lượng nước tiểu nóng ấm thải ra ngoài làm cho huyết áp tăng vọt lên đột ngột theo phản xạ gặp lạnh. Sự tăng này xảy ra sau khi hạ huyết áp tạm thời ở trên rất hay gây vỡ mạch máu não. Để đơn giản có thể tạm ví mạch máu như một ống cao su vốn đã lão hóa không mềm mại dẻo dai (vì bệnh) nay lại đột ngột bị áp lực rất lớn của nước ở bên trong làm cho dễ bục ra.
Để đề phòng tai biến mạch máu não ở người cao tuổi (và cả những người chưa nhiều tuổi nhưng có bệnh huyết áp cao, xơ vữa động mạch) nên hạn chế đi tiểu đêm ngoài trời. Sau bữa cơm chiều nên hạn chế uống nước. Bữa ăn tối không dùng hoặc chỉ dùng rất ít canh. Tránh dùng cà phê, nước trà vì vừa lợi tiểu, vừa kích thích thần kinh làm giảm ngủ say, dễ thức giấc, buồn đi tiểu.
Vào mùa lạnh, nhất là những khi có biến động thời tiết, nếu hay đi tiểu đêm cần để bô có nắp đậy trong nhà cho tiện. Khi dậy đi tiểu cần thực hiện “3 từ từ”: từ từ rời khỏi chăn, từ từ ngồi lên một lúc, từ từ đứng dậy, khoác áo ấm rồi mới đi tiểu.

Updated: November 27, 2015 — 11:40 am

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017