Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Nốt loét trong miệng

Hỏi: Trong khoang miệng hay mọc những mụn nhỏ bằng đầu tăm, sau loét to bằng hạt đỗ, có khi mụn mọc cả ở lưỡi. Khoảng chỉ vài ba tuần lại tái phát. Những khi bị như vậy, khi ăn thức ăn chạm vào chỗ loét rất đau, thậm chí ảnh hưởng cả tới việc nói năng. Đó là bệnh gì? Có chữa khỏi được không?
Đáp: Đó là một loại mụn rộp thể viêm lợi miệng có những vết loét áp-tơ (aphte), thường mọc ở mặt trong má, ở rãnh môi lợi, ở đầu lưỡi, ở bờ bên và ở nơi hãm lưỡi. Thường bắt đầu bằng những mụn nước nhỏ rất dễ dập vỡ để lại những vết trợt nông bằng đầu đanh ghim, đầu tăm, hoặc bằng hạt tấm, bờ rõ rệt, màu vàng nhạt, xung quanh có một đường viền đỏ tươi. Khi nói, nhất là khi thức ăn chạm vào rất đau. Bệnh này chóng lành chỉ khoảng một tuần rồi khỏi không đẻ lại sẹo, nhưng rất hay tái phát, đôi khi có thể kèm theo viêm toàn bộ niêm mạc miệng.
Về nguyên nhân, bệnh là do một loại virut rất hay gặp ở người lành, nhất là trong nước bọt. Do tác động của nhiều yếu tố khác nhau, những virut tiềm tàng đó “trỗi dậy” trở thành bệnh. Các yếu tố có ảnh hưởng đến sinh bệnh là: bệnh thường gặp ở người trẻ, thần kinh không ổn định. Những xúc cảm mạnh, các rối loạn về tiêu hóa, các nhiễm khuẩn ở răng – miệng, amiđan, dùng các thuốc có thủy ngân, thạch tín… cũng có ảnh hưởng đến các đợt tái phát.
Bệnh không liên quan đến cơ thể hàn, nhiệt vì vậy dùng các loại lá mát, thuốc có vị hàn của dân gian không thể khỏi được. Bệnh do virut gây ra, bởi vậy dùng các loại thuốc kháng sinh mạnh, hoặc loại thuốc mới nhất cũng không có ích gì, trừ khi bội nhiễm vi khuẩn phải dùng kháng sinh diệt vi khuẩn.
Hiện nay chưa có thuốc đặc hiệu “đánh” thẳng vào loại virut này, chỉ dùng thuốc điều trị triệu chứng. Tại chỗ có thể dùng các loại thuốc sát khuẩn nhẹ (để tránh bội nhiễm) và giảm đau như sau:
Súc miệng bằng nước muối 0,9‰ (chín phần nghìn), không dùng nước muối đậm đặc vì dễ gây đau, xót.
Bôi vào vết trợt loét dung dịch xanh methylen 2%, hoặc dung dịch glyxerin borat 10%.
Nếu bị những vết loét aphte lớn, cần phải điều trị toàn thân uống hoặc tiêm vitamin C liều cao, Pyridoxin liều cao, Novocain, Niraquin… và phải do bác sĩ chuyên khoa da liễu thăm khám, chỉ định điều trị.
Nuốt nghẹn
Hỏi: Vì sao có người khi ăn, nuốt lại hay bị nghẹn. Đó là bình thường hay là dấu hiệu của một bệnh hệ trọng nào?
Đáp: Có nhiều người khi uống, nuốt hay bị nghẹn, đó là một rối loạn hoạt động của thực quản. Khi lòng ống thực quản bị hẹp hay thành ống thực quản bị giãn ảnh hưởng đến lưu thông bình thường của thức ăn sẽ gây nên hiện tượng nghẹn. Sơ bộ có thể sắp xếp những nguyên nhân gây nghẹn như sau:
Nghẹn do lòng ống thực quản bị hẹp: Hay gặp do phản xạ thần kinh gây co thắt và thường tăng lên khi tức giận, suy nghĩ, đỡ đi khi uống atropine. Người ta đã gặp những trẻ tham ăn nuốt vội để ăn miếng khác thường hay bị nghẹn ngắc ngứ. Hoặc cũng có thể do bệnh viêm loét niêm mạc thực quản bị co kéo sẹo dính (thí dụ bỏng do uống phải axít).
Nghẹn do giãn thực quản: Thực quản bị giãn vì trương lực co giảm, thường gặp ở người già yếu, suy nhược cơ thể và nghẹn tăng lên khi người mệt mỏi.
Nghẹn do những khối u: Những u lành hay u ác tính của bản thân thực quản làm cản trở lưu thông thức ăn; hoặc từ các tổ chức lân cận gây chèn ép từ ngoài vào thực quản.
Đối với một người hay bị nghẹn cần phải phân biệt rõ: Nuốt nghẹn xảy ra liên tục suốt cả buổi ăn, suốt cả thời gian dài hay chỉ thỉnh thoảng, nghẹn vào đầu bữa. Nếu nghẹn liên tục phải nghĩ tới khối u thực quản, hay u từ bên ngoài chèn ép. Nếu nghẹn từng cơn thì thường do co thắt hay giãn thực quản. Tiếp đó phải phân biệt rõ tiến triển của bệnh nghẹn tăng dần, liên tục, không bao giờ dừng lại, phản ánh khối u đang lớn dần lên chèn ép. Còn nếu nghẹn do co thắt hay giãn thực quản thì không liên tục, khi tăng khi giảm, có thời gian như khỏi hẳn. Nếu thấy nghẹn liên tục và tăng dần, lúc đầu nghẹn với thức ăn đặc, sau nặng dần lên, nghẹn sắc cả với thức ăn lỏng thì cần phải đến bệnh viện khám và điều trị ngay.
Còn nghẹn do co thắt và giãn thực quản thì có thể điều trị tại nhà. Nhưng trước hết cần điều chỉnh lại chế độ ăn, cách ăn. Đầu bữa ăn nên uống nước trước, ăn thức ăn lỏng, ăn chậm, nhai thật kĩ, tâm trí cần thảnh thơi thoải mái, không ăn uống vội vàng.

Updated: December 17, 2015 — 10:23 am
Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017