Dinh Dưỡng & Sức Khỏe

Blog bổ sung kiến thức về Dinh Dưỡng & Sức Khỏe !

Say xe

Hỏi: Vì sao có người đi ô tô, máy bay, tàu biển rất hay bị say và nôn ọe? Có cách nào để phòng say xe không?
Đáp: Ở một số người có cơ quan tiền đình (một bộ phận ở tai trong, có chức năng đối với thăng bằng của cơ thể) quá nhạy cảm, khi xe (hoặc máy bay…) chạy rung xóc tác động lên tiền đình dưới dạng gia tốc thẳng đứng (hướng xuống hoặc hướng lên) dễ gây ra say, nôn.
Trong xe nếu chật chội, người đông, thiếu không khí và mùi dầu xăng, khói thuốc lá… cũng là những yếu tố thuận lợi dễ làm tăng tính hưng phấn của cơ quan tiền đình. Khi người mệt mỏi, cảm xúc không ổn định cũng dễ tăng tính nhạy cảm say xe. Mức độ say xe ở mỗi người tùy thuộc vào mức độ hưng phấn của tiền đình trạng thái vỏ đại não của người đó.
Để đề phòng say xe, trước khi đi xe 1-2 giờ cần ăn nhẹ nhưng đủ chất. Đừng vì sợ nôn mà nhịn ăn, cơ thể mệt càng dễ say xe hơn. Khoảng nửa giờ trước khi khởi hành có thể dùng một số thuốc an thần (Seduxen, Meprobamat v.v…) hoặc thuốc chống say xe như Dedalon (hay daedalon) 1-2 viên 50mg. Đó là thuốc có tác dụng mạnh ức chế trung khu gây nôn các phản xạ từ bộ phận mê đạo ở tai trong. Khi lên xe cần chọn nơi thoáng khí (gần cửa sổ), mắt không nhìn gần mà phóng tầm mắt nhìn ra xa về phía trước. Cần rèn luyện tâm lý để thần kinh ít bị mệt mỏi, tránh ý nghĩ lo lắng, sợ nôn.
Gần đây (năm 1991) Viện Công nghệ của lực lượng không quân Mỹ đã nghiên cứu điện não đồ âm tần của những người say xe, say máy bay… và họ gọi là “bệnh chuyển động”. Các tác giả nghiên cứu cho biết hoạt tính điện của não khi bị đung đưa giống như biểu đồ quan sát được khi bị chứng động kinh co giật, và họ coi nguyên nhân của “bệnh chuyển động” là cơn co giật cục bộ cũng giống co giật của động kinh. Họ đã dùng thuốc dilantin (thuốc chống co giật trong động kinh) vào điều trị chống say xe, say máy bay… rất có hiệu nghiệm.
Để có thể trở thành người đi ô tô vững chãi cần thường xuyên áp dụng phương pháp luyện tập tiền đình bằng cách chơi đu quay, tập những động tác nghiêng đầu về hai bên, cúi đầu ưỡn ngửa lưng… Khi tập cần mở mắt, các động tác lúc đầu làm chậm sau nhanh dần lên. Tập các môn thể dục thể thao như bơi thuyền, chơi xà đơn xà kép, múa võ… Ngoài ra nên tập thở sâu, tập thư giãn cũng rất tốt.

Updated: December 22, 2015 — 2:56 pm
Dinh Dưỡng & Sức Khỏe © 2017